DENGUE
• Ang dengue ay isang sakit na dulot ng lamok, partikular ang Aedes aegypti. Ang ilang kaso ng dengue ay maaaring walang sintomas, ngunit kadalasan, ang mga unang sintomas tulad ng mataas na antas ng lagnat, pananakit ng kasukasuan, at mga pantal ay pareho para sa karamihan ng mga pasyente. Ang dengue ay pinakakaraniwan sa mga sub-tropikal at tropikal na bansa tulad ng Pilipinas kung saan ang dengue ay itinuturing na endemic sa lahat ng rehiyon nito. Habang ang karamihan sa mga pasyente ng dengue ay gumagaling nang walang anumang malubhang komplikasyon, ang isang mas malubhang anyo ng dengue, na kilala rin bilang dengue shock syndrome (DSS) o dengue hemorrhagic fever (DHF), ay maaaring humantong sa shock at maging ng kamatayan. Walang kasalukuyang lunas para sa dengue ngunit ito ay maiiwasan sa pamamagitan ng epektibong vector control initiatives at tamang sanitasyon sa iyong sariling tahanan.
Ano ang Sintomas ng Dengue?
Ang pinakakaraniwang sintomas ay lagnat at isa o higit pa sa mga sumusunod:
• - Sakit ng ulo
• - Sakit sa mata (kadalasan sa likod ng mata)
• - Sakit ng kalamnan, kasukasuan, o buto
• - Rash
• - Pagduduwal at pagsusuka
Narito ang ilang madaling paraan upang maiwasan ang mga lamok na gumawa ng tahanan sa labas ng iyong bahay at mga tips upang mapahusay ang iyong proteksyon laban sa dengue.
1. Takpan at palaging linisin ang mga lalagyan ng tubig. Ang mga karaniwang gamit sa bahay tulad ng mga lalagyan ng tubig para sa mga alagang hayop, mga pinggan sa pagtatanim, at mga plorera ng bulaklak ay maaaring magsilbing lugar ng pag-dami dahil ang mga lamok ay gustong nangingitlog sa nakaimbak na tubig.
2. Panatilihing malinis at maayos ang iyong bahay. Iwasang mag-iwan ng basura sa loob at labas ng bahay na posibleng paglagyan ng mga lamok at mga itlog nito gaya ng mga lumang gulong at iba pang lalagyang may tubig sa loob.
3. Magsuot ng pamprotektang damit tulad ng mahabang manggas at pantalon sa loob at labas ng bahay lalo na kung alam mong may dengue outbreak sa iyong lugar.
4. Mamuhunan sa isang kulambo para maprotektahan ka laban sa kagat ng insekto kapag natutulog ka. Siguraduhin na walang mga butas upang makakuha ng maximum na proteksyon.
5. Isaalang-alang ang paglalagay ng mga screen sa iyong mga bintana at pintuan upang maiwasan ang pagpasok ng mga lamok sa iyong tahanan.
6. Bumili ng mga insecticides na mabisa laban sa lamok at ligtas na gamitin sa loob ng iyong tahanan. Ang paggamit ng mga ito ay maaaring makatulong ngunit gamitin nang may pag-iingat at iwasang maabot ng mga bata.
7. Itapon ng maayos ang basura. Kung maaari, gumamit ng mga saradong basurahan at itapon ang iyong basura nang regular. Ang paghihiwalay ng iyong basura ay maaaring makatulong para maiwasan ang pagpasok ng mga insekto iyong sambahayan.
8. Patuyuin at linisin ang iyong mga gutter sa bubong upang maiwasan ang pag-ipon ng tubig. Gawin din ito sa mga pool, fountain, at bathtub (Kung meron).
9. Maglagay ng mosquito repellent sa buong katawan mo—lalo na sa tag-ulan o kung alam mong malalantad ka sa mga insekto. Kumunsulta muna sa doktor bago gumamit ng anumang uri ng produkto sa mga bata.
10. Bagama't ang dengue ay hindi kumakalat mula sa tao patungo sa tao, ang mga lamok ay maaaring mahawa pagkatapos nitong makagat ng taong may dengue fever. Kaya maaring makahawa ang lamok na carrier ng dengue sa loob ng iyong sambahayan.
Sana nakatulong ito para sa inyo. Kung sa tingin nyo na maaring meron kayong sintomas ng dengue, huwag magatubili na pumunta sa St. James Hospital, Inc. para magpakonsulta. Dahil dito sa St. James Hospital, Inc. Safe kayo!
References:
Center for Disease Control. (n.d.), Avoid Dengue by Preventing Mosquito Bites Unilab. (n.d.). 10 Tips to Avoid Dengue at Home.
Need medical assistance?
If you are experiencing symptoms, consult a doctor immediately for proper diagnosis and treatment.